Η κατοχή και η μεταφορά όπλων στην Ελλάδα διέπονται από αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο, καθώς αφορούν ζητήματα δημόσιας τάξης και ασφάλειας. Ο βασικός νόμος που ρυθμίζει το καθεστώς αυτό είναι ο Ν. 2168/1993, ο οποίος τυποποιεί ως αυτοτελή αδικήματα την οπλοκατοχή, την οπλοφορία και την οπλοχρησία. Στο άρθρο αυτό εξηγούμε τις βασικές έννοιες, τις προϋποθέσεις νόμιμης οπλοφορίας και τις ποινικές συνέπειες της παράβασης.
Οπλοκατοχή, οπλοφορία και οπλοχρησία: βασικές διακρίσεις
Ο νόμος διακρίνει τρεις διαφορετικές συμπεριφορές, οι οποίες αντιμετωπίζονται με διαφορετικό τρόπο:
• Οπλοκατοχή: η κατοχή όπλου εντός κατοικίας ή χώρου που ελέγχει ο κάτοχος, χωρίς τη μεταφορά του σε δημόσιο χώρο.
• Οπλοφορία: η μεταφορά ή το κράτημα όπλου εκτός του χώρου κατοχής, δηλαδή σε δημόσιο ή κοινόχρηστο χώρο.
• Οπλοχρησία: η χρήση του όπλου, ανεξάρτητα από το αν υπήρχε νόμιμη άδεια κατοχής ή οπλοφορίας.
Η διάκριση αυτή έχει ουσιαστική σημασία, καθώς κάθε συμπεριφορά υπόκειται σε διαφορετικό νομικό καθεστώς αδειοδότησης και, σε περίπτωση παράβασης, σε διαφορετική ποινική μεταχείριση.
Η γενική απαγόρευση οπλοφορίας
Σύμφωνα με το άρθρο 10 του Ν. 2168/1993, απαγορεύεται καταρχήν να φέρονται όπλα ή άλλα είδη που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου. Η οπλοφορία επιτρέπεται κατ' εξαίρεση μόνο σε συγκεκριμένες κατηγορίες προσώπων και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως:
• Στο προσωπικό των ενόπλων δυνάμεων, της Ελληνικής Αστυνομίας, του Πυροσβεστικού και του Λιμενικού Σώματος, καθώς και της τελωνειακής υπηρεσίας, κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
• Σε πολίτες που έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους και έχουν λάβει τη νόμιμη άδεια κατοχής και, εφόσον απαιτείται, άδεια οπλοφορίας, από τις αρμόδιες αστυνομικές αρχές.
• Σε ειδικές κατηγορίες επαγγελματιών (π.χ. προσωπικό ασφαλείας τραπεζών, μεταφοράς χρημάτων ή αξιών, φύλαξης εγκαταστάσεων ιδιαίτερης σημασίας), κατόπιν ειδικής άδειας που χορηγείται στο πρόσωπο που έχει αναλάβει το συγκεκριμένο καθήκον.
Η άδεια κατοχής και η άδεια οπλοφορίας αποτελούν διακριτές διοικητικές πράξεις, και η κατοχή της μίας δεν συνεπάγεται αυτόματα και δικαίωμα οπλοφορίας.
Ποινικές συνέπειες της παράνομης οπλοφορίας
Η παράβαση των διατάξεων περί οπλοφορίας συνιστά ποινικό αδίκημα. Κατά το άρθρο 10 του Ν. 2168/1993, η παράγραφος 13, περ. α’ αφορά τα πυροβόλα όπλα: «Όποιος φέρει παράνομα όπλα ή άλλα είδη που διαλαμβάνονται στην παρ. 1 του άρθρου 1 του παρόντος νόμου, πλην των αναφερομένων στην επόμενη περίπτωση, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον χιλίων (1.000) ευρώ.» Όταν τα ανωτέρω είδη φέρονται σε χώρους συνάθροισης κοινού, συντρέχει επιβαρυντική περίσταση. Στην ίδια παράγραφο περιλαμβάνεται η περ. β’ η οποία αφορά κυρίως όπλα όπως είναι τα μαχαίρια, τα ρόπαλα κλπ.: «Όποιος φέρει παράνομα όπλα ή άλλα είδη που διαλαμβάνονται στις υποπερ. αα’ έως αζ’ και ιε’ του δεύτερου εδαφίου της περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 1 και στην παρ. 2 του άρθρου 1, συσκευές ή εγκαταστάσεις που προορίζονται για τον φωτισμό του στόχου ή των σκοπευτικών του όπλου και σκοπευτικές διόπτρες όπλων, καθώς και όποιος παραβαίνει τις παρ. 11 και 12 του παρόντος άρθρου, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους και χρηματική ποινή τουλάχιστον οχτακοσίων (800) ευρώ.» Δέον σημειωθεί ότι η εν λόγω παράγραφος.13, όπως είχε αντικατασταθεί με το άρθρο 7 παρ.6 Ν.4678/2020, ΦΕΚ Α 70, τροποποιήθηκε ως άνω με το άρθρο 153 παρ.2 Ν.5187/2025, ΦΕΚ Α` 48/21.03.2025.
Το ίδιο ισχύει, με τις αντίστοιχες προσαρμογές, και για την παράνομη οπλοκατοχή.
Γιατί είναι σημαντική η νομική εκπροσώπηση
Οι υποθέσεις παράνομης οπλοφορίας ή οπλοκατοχής παρουσιάζουν συχνά ιδιαίτερη πολυπλοκότητα, καθώς απαιτείται ακριβής νομικός χαρακτηρισμός της πράξης (οπλοκατοχή, οπλοφορία ή οπλοχρησία), εξέταση της νομιμότητας τυχόν αδειών, καθώς και αξιολόγηση επιβαρυντικών περιστάσεων που μπορούν να μεταβάλουν ουσιωδώς την ποινική μεταχείριση.
Το Δικηγορικό Γραφείο του Δημητρίου Ζορμπά έχει αναλάβει σειρά υποθέσεων σχετικών με παράνομη οπλοκατοχή, οπλοφορία και οπλοχρησία, τόσο σε επίπεδο άμυνας κατηγορουμένου όσο και σε πιο σύνθετες υποθέσεις όπου η κατοχή όπλου συνδέεται με άλλα αδικήματα. Η εξειδικευμένη γνώση της ειδικής αυτής νομοθεσίας, σε συνδυασμό με την εμπειρία στη διαχείριση υποθέσεων ενώπιον κάθε βαθμού ποινικής δικαιοσύνης, επιτρέπει στο γραφείο μας να παρέχει αποτελεσματική και εξατομικευμένη υπεράσπιση σε κάθε εντολέα.
Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη νομική συμβουλή.