Η νομική προστασία των ζώων στην ελληνική έννομη τάξη έχει υποστεί ριζική μεταρρύθμιση τα τελευταία έτη. Η κοινωνική απαίτηση για μηδενική ανοχή απέναντι σε φαινόμενα βίας κατά των ζώων μετουσιώθηκε σε ένα αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο καθιστά σαφές ότι η κακοποίηση οποιουδήποτε έμβιου όντος επιφέρει βαρύτατες συνέπειες.
Κεντρικός πυλώνας αυτής της προστασίας είναι ο Νόμος 4830/2021 (σε συνδυασμό με τις πρόσφατες αυστηροποιήσεις του Ποινικού Κώδικα), ο οποίος διαχωρίζει τις πράξεις κακοποίησης σε πλημμελήματα και κακουργήματα, αναλόγως της σοβαρότητάς τους.
Που Στηρίζεται η Δίωξη: Ο Νόμος 4830/2021
Αντίθετα με την κοινή πεποίθηση ότι το αδίκημα ρυθμίζεται αποκλειστικά από τον Ποινικό Κώδικα, η ειδική ποινική προστασία των ζώων πηγάζει από τις διατάξεις του span class="f_wght_7">άρθρου 24 σε συνδυασμό με το άρθρο 35 του Ν. 4830/2021. Τα αδικήματα αυτά διώκονται αυτεπαγγέλτως. Αυτό σημαίνει ότι οποιοσδήποτε πολίτης ή οι αρχές μπορούν να καταγγείλουν το περιστατικό, χωρίς να απαιτείται η καταβολή παραβόλου.
Η Διάκριση των Αδικημάτων & Οι Ποινές
Ο νόμος τυποποιεί τη συμπεριφορά του δράστη σε δύο βασικές κατηγορίες:
1. Κακοποίηση σε Βαθμό Κακουργήματος
Οι πιο απεχθείς πράξεις βίας κατά των ζώων έχουν αναβαθμιστεί σε κακουργηματικές πράξεις. Στις συμπεριφορές αυτές περιλαμβάνονται:
• Ο φόνος και ο βασανισμός των ζώων.
• Η εσκεμμένη πρόκληση έντονου σωματικού πόνου ή σωματικής εξάντλησης.
• Η δηλητηρίαση (φόλες), ο στραγγαλισμός, ο απαγχονισμός, ο πνιγμός και το κάψιμο.
• Η εγκατάλειψη νεογέννητων ζώων.
Απειλούμενες Ποινές:
• Ποινή κάθειρξης έως 10 έτη.
• Χρηματική ποινή έως 50.000 ευρώ.
• Διοικητικό πρόστιμο από 30.000 έως 50.000 ευρώ ανά ζώο και ανά περιστατικό.
2. Κακοποίηση σε Βαθμό Πλημμελήματος (Παθητική Κακοποίηση & Παραλείψεις)
Η κακή και βάναυση μεταχείριση που διαταράσσει την ευζωία του ζώου χωρίς να επιφέρει τον θάνατό του, συνιστά πλημμέλημα. Εδώ συγκαταλέγονται:
• Ο δραστικός περιορισμός της φυσιολογικής κίνησης του ζώου (π.χ. μόνιμο δέσιμο/αλυσόδεση).
• Η μη τήρηση των κανόνων ευζωίας και η παραμέληση (έλλειψη τροφής, νερού, στέγης).
• Οι μη επιτρεπτές μέθοδοι εκπαίδευσης και η αναγκαστική εργασία.
• Η παράνομη εμπορία ή ο ακρωτηριασμός για αισθητικούς λόγους.
Απειλούμενες Ποινές:
• Ποινή φυλάκισης από 1 έως 5 έτη.
• Χρηματική ποινή έως 18.000 ευρώ.
Συμπληρωματικά Διοικητικά και Δικαστικά Μέτρα
Πέραν των ποινών φυλάκισης ή κάθειρξης, ο νομοθέτης έχει εξοπλίσει τις αρχές με επιπλέον εργαλεία για την άμεση προστασία των θυμάτων:
• Αφαίρεση του ζώου: Με διάταξη του αρμόδιου Εισαγγελέα, το ζώο αφαιρείται προσωρινά ή οριστικά από τον κακοποιητή και παραδίδεται σε καταφύγιο ή φιλοζωικό σωματείο.
• Απαγόρευση απόκτησης νέου ζώου: Ο Εισαγγελέας δύναται να απαγορεύσει στον παραβάτη την μελλοντική απόκτηση οποιουδήποτε άλλου ζώου συντροφιάς.
• Καταλογισμός εξόδων: Ο δράστης υποχρεούται να καλύψει πλήρως τα έξοδα νοσηλείας, κτηνιατρικής φροντίδας και διαβίωσης του ζώου που κακοποίησε.
Ο Ρόλος του Δικηγόρου
Οι υποθέσεις κακοποίησης ζώων παρουσιάζουν υψηλή δικονομική και αποδεικτική πολυπλοκότητα. Η συγκέντρωση του αποδεικτικού υλικού (μαρτυρίες, κτηνιατρικές εκθέσεις, οπτικοακουστικό υλικό) και η ορθή υποστήριξη της κατηγορίας ενώπιον των ποινικών δικαστηρίων απαιτούν εξειδικευμένη νομική καθοδήγηση.
Το γραφείο μας προσεγγίζει τις υποθέσεις αυτές με την απαιτούμενη σοβαρότητα, εκπροσωπώντας είτε ιδιώτες που έγιναν μάρτυρες τέτοιων εγκλημάτων, είτε φιλοζωικά σωματεία που δικαιούνται να παρίστανται προς υποστήριξη της κατηγορίας.