Η φθορά ξένης ιδιοκτησίας συγκαταλέγεται στα συχνότερα εγκλήματα κατά της περιουσίας που απασχολούν καθημερινά την ποινική πρακτική. Από μία γρατζουνιά σε αυτοκίνητο έως την καταστροφή επαγγελματικού εξοπλισμού ή δημόσιας υποδομής, το αδίκημα αυτό καλύπτει ένα ευρύ φάσμα συμπεριφορών που πλήττουν το έννομο αγαθό της ιδιοκτησίας.
Νομικό Πλαίσιο - Άρθρο 378 Ποινικού Κώδικα
Σύμφωνα με το άρθρο 378 του Ποινικού Κώδικα, «1. Όποιος καταστρέφει ή βλάπτει ξένο (ολικά ή εν μέρει) πράγμα ή με άλλον τρόπο καθιστά ανέφικτη τη χρήση του τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο (2) έτη ή χρηματική ποινή. Αν το πράγμα είναι μικρής αξίας ή η ζημία που προκλήθηκε είναι ελαφρά, ο υπαίτιος τιμωρείται με χρηματική ποινή ή παροχή κοινωφελούς εργασίας. Αν το πράγμα είναι ιδιαίερα μεγάλης αξίας ή τοποθετημένο σε δημόσιο χώρο ή η πράξη έγινε χωρίς πρόκληση από τον παθόντα, ιμωρείτται με φυλακιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή. 2. Με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών και χρηματική ποινή τιμωρείται ο υπαίτιος αν το αντικείμενο της πράξης που προβλέπεται στο εδάφιο α΄ της προηγούμενης παραγράφου είναι πράγμα που χρησιμεύει για κοινό όφελος ή καλλιτεχνικό ή ιστορικό μνημείο ή αν η φθορά έγινε με φωτιά ή με εκρηκτικές ύλες.»
Έμπρακτη μετάνοια και δικαστική άφεση
Ο Ποινικός Κώδικας προβλέπει σημαντικές δυνατότητες εξάλειψης ή άρσης του αξιοποίνου για τον δράστη που επιδεικνύει έμπρακτη μετάνοια:
• Αν ο υπαίτιος, με δική του θέληση και πριν από την πρώτη του εξέταση ως υπόπτου ή κατηγορουμένου, αποδώσει το πράγμα ή ικανοποιήσει πλήρως τον ζημιωθέντα, το αξιόποινο της πράξης εξαλείφεται. Μερική απόδοση ή ικανοποίηση εξαλείφει το αξιόποινο αναλογικά.
• Ακόμη και σε μεταγενέστερο στάδιο —μέχρι την αμετάκλητη παραπομπή στο ακροατήριο— η πλήρης αποκατάσταση της ζημίας, με καταβολή τόκων υπερημερίας, μπορεί να οδηγήσει σε απαλλαγή από κάθε ποινή.
• Για τα πλημμελήματα, η δυνατότητα αυτή διατηρείται μέχρι το τέλος της αποδεικτικής διαδικασίας στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο.
Οι διατάξεις αυτές καθιστούν τη διαδικασία συμβιβασμού ή αποζημίωσης του θύματος ιδιαίτερα κρίσιμη τόσο για τον κατηγορούμενο, ο οποίος μπορεί να αποφύγει την ποινική καταδίκη, όσο και για τον παθόντα, ο οποίος εξασφαλίζει ταχεία αποκατάσταση της ζημίας του.
Αστική ευθύνη
Ανεξαρτήτως της ποινικής διαδικασίας, ο παθών διατηρεί το δικαίωμα να αξιώσει αστική αποζημίωση για τη ζημία που υπέστη, είτε με αυτοτελή αγωγή είτε με παράσταση πολιτικής αγωγής στην ποινική δίκη, στον βαθμό που αυτό προβλέπεται από τις οικείες διατάξεις της ποινικής δικονομίας.
Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη νομική συμβουλή.